Agenda stadswandelingen in Utrecht met gids

Tijdens deze wandeling hoort u over de oude Utrechtse stadshavens. Daar moesten de schippers laden en lossen die via de Keulsevaart de stad in voeren. Diverse kranen in deze stadshavens stonden klaar om de lading van de schepen te tillen.

Een replica van zo’n kraan staat sinds 2022 bij de Monicabrug, waar we de wandeling starten. We bekijken deze stadskraan en verleggen dan de aandacht naar de wijken rondom zo'n oude stadshaven. Het broeide er van allerlei nijverheid, waarvan de sporen nog zichtbaar zijn.

Inmiddels is het industriële karakter verdwenen door verkeersdoorbraken, sanering en modieuze nieuwbouw. Johan Pijl, heer Lauwers en David van Mollem werden hier naamgevers van straten, bruggen en wijken.

Onopvallend maar verrassend! 

"Ik woon al mijn hele leven in Utrecht en ben hier vaak langs gelopen, maar dit heb ik nog nooit gezien". 
Deze zin horen wij als Gildegidsen zeer regelmatig tijdens onze rondleidingen. Want wat zijn er veel onopvallende maar bijzondere plekjes, monumentjes, tegels en andere bezienswaardigheden waar je normaal gesproken aan voorbij loopt; de stad zit er vol mee. 

Het leven in Utrecht Oost tijdens de Duitse bezetting in de jaren 1940-1945 levert nog altijd bijzondere verhalen op. De bezetter was duidelijk aanwezig in de buurt, verschillende Duitse organisaties hadden hun kantoor op de Maliebaan. Ook de Kromhout kazerne – tegenwoordig University College – was in gebruik genomen door Duitse militairen. Daarnaast was het verzet tegen de bezetter op diverse plaatsen in de wijk aanwezig. In deze rondleiding leggen we de nadruk op de rol van vrouwen in het verzet.

Startpunt bij het Rietveld Schröderhuis, Prins Hendriklaan 50. Eindpunt bij het Spoorwegmuseum.

De Maliebaan is ooit aangelegd voor het vermaak van de studenten in Utrecht. In de loop van de tijd is er echter veel veranderd en is zij geworden tot de statige weg die wij nu kennen, een weg met een zeer gevarieerd verleden.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

We starten deze fietstocht op fort aan de Klop (1ste Polderweg 4) en eindigen via een korte fietstocht langs het inundatiekanaal, de Klopvaart, bij fort de Gagel. De gids vertelt je het verhaal over de waterlinies en de bijzondere geschiedenis en inrichting van beide forten. 

Voor deze fietstocht dien je zelf te zorgen voor een fiets

De fietstocht start bij fort aan de Klop en eindigt bij fort de Gagel 

Burgemeester Sharon Dijksma vindt dat we trots op onze stad moeten zijn. De spijker op de kop! Alleen al omdat Utrecht in de loop der eeuwen tal van bijzondere en belangrijke inwoners heeft gehad. Bisschoppen, kanunniken, een paus, sporthelden, patriotten, kluizenaressen, vrouwelijke mannetjesputters… Op deze wandeling leer je ze kennen.

Let op: deze wandeling start op het Domplein en eindigt bij de Jacobikerk

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

De wandeling start op het Domplein en eindigt op de Tolsteegbrug. 

In de middeleeuwen kende Utrecht meer dan twintig kloosters. Dat verklaart waarom er in de oude binnenstad nog zoveel schilderachtige binnentuinen en hofjes te vinden zijn. Vaak verscholen en alleen bereikbaar via nauwe steegjes. Wie woonden er oorspronkelijk en wat deden ze zoal?

Een sentimental journey door het Utrecht van toen we jong waren. Inclusief de legendarische uitgaansgelegenheden van toen: van de Palace tot Limburgia, Cartouche, de Raadskelder en Rutecks. Wandel mee langs de plekken waar je rondleider ooit zelf speelde, spijbelde en feestte.

Enig idee waar in Utrecht het graf ligt van Gerrit Rietveld, de beroemde meubelmaker en architect? Of dat van de verzetsstrijder Wolter Jacobus Heukels? Tijdens deze wandeling maak je grondig (excusez le mot) kennis met de illustere begraafplaatsen Soestbergen en Kovelswade. Ontdek de schoonheid en merkwaardigheden van deze zeer Utrechtse dodenakkers.

Verzetsvrouwen uit Utrecht Oost

Utrecht was een heel bijzondere stad tijdens de Duitse bezetting in de jaren 1940-1945. Vele Duitse organisaties hielden hoofdkantoor aan de Maliebaan, en ook de NSB had daar zijn kantoren. Tegelijkertijd waren vele organisaties actief in het verzet tegen de onderdrukking.
De afgelopen jaren is er meer aandacht gekomen voor de rol van vrouwen in het verzet.

Deze rondleiding voert onder andere langs de zogenaamde ‘bloemenmonumenten’ die opgedragen zijn aan drie van die verzetsvrouwen.
Zij zijn de ‘boegbeelden’ van verschillende verzetsgroepen, waar nog veel meer vrouwen bij betrokken waren. Wie waren deze vrouwen, op welke manieren waren ze betrokken bij het verzet, van welke netwerken maakten ze deel uit? En hoe werden hun activiteiten gefinancierd?

Deze rondleiding is een fietstour, je dient zelf voor een fiets te zorgen 

Let op : deze fietstocht start aan de Prins Hendriklaan, tegenover het Rietveld Schröderhuis en eindigt bij het  Willemsplantsoen

Foto: Reckers, J.J.H., fotograaf - via HUA 

Groene wandeling langs Nieuwegracht en Oude Hortus
(Let op: toegangskaartje Oude Hortus/Universiteitsmuseum is NIET inbegrepen, gratis toegang met Museumkaart!)

Langs de mooiste gracht van de stad, met haar grote diversiteit aan bomen, wandelen we naar de Oude Hortus. Al lopend ontmoeten we een paus, diverse monniken, een opstandige regentendochter, straatvegers en de architect Zocher. Allemaal hadden ze een passie voor groen. In de Oude Hortus bezoeken we de Regiustuin, de oranjerieën en de victoria amazonica-kas.

De route start op Pausdam, gaat over de Nieuwegracht, bijna naar het eind (Eligenstraat), en eindigt bij Universiteitsmuseum Utrecht (tevens Oude Hortus).

LET OP: voor een bezoek aan de Oude Hortus heeft u een Museumkaart of een toegangskaartje nodig. Dit is niet inbegrepen in de prijs, u rekent dit ter plekke af.  

Migratie is een heet hangijzer geworden, en dan vooral de komst van mensen van ver en met andere achtergronden. Toch is de trek naar elders van alle tijden; in Utrecht minstens zo oud als de stad zelf. In deze wandeling door het historische centrum van de Domstad bekijken we enkele plekken die herinneren aan nieuwkomers die zich vroeger hier gevestigd hebben.

We maken kennis met enkele groepen en individuele migranten die zich hier gevestigd hebben, en wat hun komst voor 
de ontwikkeling van Utrecht heeft betekend.

Start en eindpunt: Domplein, standbeeld Jan van Nassau.

De schaduw van de Tweede Wereldoorlog hangt nog altijd zwaar over de statige Maliebaan. Hier had de NSB haar hoofdkwartier, hier stond het huis van voorman Mussert. Maar er woonden ook verzetsstrijders en er was volop illegale activiteit. Zie de plekken met hun beladen verleden, hoor de verhalen.

Bij wandelingen door Utrecht denk je meestal niet direct aan de wat plechtstatige tegenhanger van de Oudegracht: de Nieuwegracht. Toch heeft juist die ook veel moois te bieden. De Nieuwegracht is het waard om goed bekeken te worden! 

Tijdens deze wandeling volg je de loop van de Nieuwegracht van de Servaasbrug tot de Pausdam. De statige huizen, bijzondere werven en ook de prachtige bomen maken de Nieuwegracht tot een oase van rust ten opzichte van de Oudegracht. 

Let op: deze wandeling start bij het standbeeld van Biru op de hoek van de Agnietenstraat en de Nieuwegracht. We eindigen aan de andere kant van het Nieuwegracht op de Pausdam.

Op de vruchtbare oevers van de Kromme Rijn en de Minstroom was het goed tuinieren. Abstede was daarom eeuwenlang de groentetuin van de stad. Tuinders werden in onze stad hoveniers genoemd, afgeleid van ‘de hof’, een smalle, langgerekte moestuin achter het huis. Bekende hoveniersfamilies in Abstede waren Agterberg, Jongerius, Koot en van Zijl. Vanaf de 19de eeuw werden de hoveniers door de oprukkende industrie en woningbouw gedwongen te verkassen richting de Maarschalkerweerd.

Foto: Hovenier met oogst op weg naar de markt - Het Utrechts Archief

Met een Gildegids wandelt u langs de vier Lunetten. De forten aan de zuidkant van de stad Utrecht. 

De schaduw van de Tweede Wereldoorlog hangt nog altijd zwaar over de statige Maliebaan. Hier had de NSB haar hoofdkwartier, hier stond het huis van voorman Mussert. Maar er woonden ook verzetsstrijders en er was volop illegale activiteit. Zie de plekken met hun beladen verleden, hoor de verhalen.

Zowel in mei 1940 als in mei 1945 waren hier spannende momenten voor Utrecht: we bezoeken het Fort de Bilt en het werk bij Griftenstein en fietsen door het front naar het Fort bij Voordorp.

Maximaal 10 deelnemers

De Utrechtse binnenstad was in het verleden veel groener dan nu. Er waren grote particuliere tuinen en er was hier en daar nog een kloostertuin.
Daarnaast hadden koffiehuizen een groene uitloop en het Burgerweeshuis had een eigen parkje. 
En wist je dat er naast de Domtoren tot 1880 een grote kwekerij heeft gelegen? 

We gaan op zoek naar wat er nog over is van dit 'oude groen' in de stad en zien ook wat er eventueel is bijgekomen.
Je ontdekt onbekende groene plekken en zal de bekendere groene plekken met andere ogen gaan zien.
We sluiten de wandeling af met koffie of thee in Huis Zuylenspiegel, waar een nieuwe, grote stadstuin wordt gecreëerd.

(N.B. dit is geen Hofjes-wandeling)

Let op: deze wandeling start op het Domplein en eindigt in de Zuilenstraat.

Hoe ziet de bomvrije kazerne van Blauwkapel er van binnen uit? En is er nog iets blauws te zien in het kerkje waar dorp en fort Blauwkapel naar genoemd zijn?

Bekijk het zelf tijdens deze uitgebreide verkenning waarin we niet alleen door het fortterrein en het dorp wandelen, maar ook het middeleeuwse kerkje en de 19^e-eeuwse kazerne bezoeken.

De bouwstijl Amsterdamse School ontstond, hoe kan het ook anders, in Amsterdam, aan het begin van de vorige eeuw. Het is een ambachtelijke en expressieve bouwstijl met veel aandacht voor details en een uitgesproken vormentaal.

In Utrecht zien we vaak een eenvoudigere, soberdere variant, wel nog steeds met duidelijke kenmerken van deze stijl. Een aantal pareltjes van de Utrechtse Amsterdamse School zijn te vinden rond het Wilhelminapark en met name in de Schildersbuurt. De architectuurstijl en de achtergronden komen tijdens de wandeling uitgebreid aan bod.

LET OP: 

Bij wandelingen door Utrecht denk je meestal niet direct aan de wat plechtstatige tegenhanger van de Oudegracht: de Nieuwegracht. Toch heeft juist die ook veel moois te bieden. De Nieuwegracht is het waard om goed bekeken te worden! 

Tijdens deze wandeling volg je de loop van de Nieuwegracht van de Servaasbrug tot de Pausdam. De statige huizen, bijzondere werven en ook de prachtige bomen maken de Nieuwegracht tot een oase van rust ten opzichte van de Oudegracht. 

Let op: deze wandeling start bij het standbeeld van Biru op de hoek van de Agnietenstraat en de Nieuwegracht. We eindigen aan de andere kant van het Nieuwegracht op de Pausdam.

Weet u waar het graf van Gerrit Rietveld, de beroemde Utrechtse meubelmaker en architect, te vinden is? Of dat van Agatha Snellen, die in de Zuylenstraat een bijzondere school runde? In deze wandeling hoort u over de geschiedenis en de bijzonderheden van de algemene begraafplaatsen Soestbergen en Kovelswade.

De wandeling start bij de ingang van Begraafplaats Soestbergen, Gansstraat en eindigt bij Begraafplaats Kovelswade aan de Koningsweg.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

Uw gids voert u mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als u Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

Op de fiets door de Nieuwe Hollandse Waterlinie krijg je een heel andere kijk op het landschap. Na een korte rondleiding op fort de Bilt gaan we langs de restanten van deze unieke verdedigingslinie naar fort aan de Klop.

Let op: deze fietstocht duurt ongeveer 3 uur

Het hedendaagse Utrecht is rijk aan fantasievolle muurschilderingen, verspreid over zowel de binnenstad als andere wijken. Omdat er achter tal van schilderingen verrassende verhalen schuilgaan, selecteerden onze Gildegidsen 18 van deze parels in Utrecht noordoost-west. 

Deze nieuwe wandeling geeft je een rijkgeschakeerd beeld van de diverse onderwerpen en stijlen. Een feest voor oog en oor kortom, en wie weet put je er ook nog inspiratie uit voor je eigen buurt.

Eeuwenlang lag Utrecht verscholen achter poorten, muren en torens. Op diverse plekken rond de oude binnenstad vind je daar nog de stille getuigen van. Laat je bijpraten over de stadsbuitengracht, de Tolsteegpoort en natuurlijk: over de imposante, uit de 16^e eeuw stammende bolwerken en bastions.

Zorgzaam Utrecht

Zorg en naastenliefde: was het altijd altruïsme?
Liefdadigheid werd pas na 1945 een recht; voor die tijd moest men vooral dankbaar zijn. In Utrecht zijn nog veel sporen aanwezig van de vrijwoningen, weeshuizen en oudemannen en –vrouwenhuizen uit vroeger tijden. We ‘zigzaggen’ door de Utrechtse binnenstad en staan stil bij bijzondere plekken die belangrijk zijn geweest voor de zorg in Utrecht.

Let op: deze wandeling start bij het Catharijneconvent aan de Lange Nieuwstraat en eindigt bij eetcafe ZiZo, Oudegacht 281

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

De wandeling start op het Domplein en eindigt op de Tolsteegbrug. 

In de middeleeuwen kende Utrecht meer dan twintig kloosters. Dat verklaart waarom er in de oude binnenstad nog zoveel schilderachtige binnentuinen en hofjes te vinden zijn. Vaak verscholen en alleen bereikbaar via nauwe steegjes. Wie woonden er oorspronkelijk en wat deden ze zoal?

Hij liep dwars door Holland, Utrecht en Noord-Brabant: de negentiende-eeuwse Hollandse Waterlinie. Een stelsel van snel onder water te zetten polders, van sluizen, kanalen en ‘weerwerken’. Na deze ontspannen fietstocht vol verhalen en feitjes weet je er (bijna) alles over.

Let op: deze fietstocht duurt ongeveer 3 uur 

U dient een eigen fiets mee te nemen.
Maximaal 10 deelnemers

Jong zijn, mooi en dynamisch, dan tel je mee in de mensenwereld! Hoe anders is dat  in de bomenwereld. Oud, en gerimpeld zijn, dat geeft pas aanzien. Onze bomengids leidt je langs bomen van zo’n 30 soorten. Gaandeweg komen je zintuigen op scherp te staan: zie de bloeiende (vaak al vanaf april) ) meidoorn, ruik het zoete aroma van de lindeboom, laat je gehoor strelen door een ruisende populier.

Ontdek waarom sommige Utrechtse bomen zo worden gekoesterd, maar ook waarom de boom niet altijd onze beste vriend is.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. Mooie handschriften zijn er geschreven en bewaard. Tevens was het de stad waar de eerste boeken in Nederland werden gedrukt. Latere boekdrukkers en - handelaren drukten verder hun stempel op de stad Utrecht.

In deze wandeling lopen we door de binnenstad en gaan we langs plaatsen waar handschriften en boeken zijn gemaakt, bewaard en verhandeld.

Startpunt Domplein, bij het standbeeld Graaf Jan van Nassau 
Eindpunt: Janskerkhof

De wandeling duurt 1,5 uur

Foto: Universiteit Utrecht

Een oude volkswijk en een nieuw labyrint: kom de sfeer proeven van deze volksbuurt die bijna van de kaart werd geveegd. Nostalgie en wetenswaardigheden uit een oude Utrechtse wijk.

Met een Gildegids wandelt u langs de vier Lunetten. De forten aan de zuidkant van de stad Utrecht.