Agenda stadswandelingen in Utrecht met gids

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

De Willibrordkerk in de Minrebroederstraat is heel erg onopvallend, zo onopvallend, dat zelfs menen die er dagelijks langskomen, niet weten, dat daar een kerk staat. Het is dan ook heel verrassend wat je te zien kijkt, als je in deze kerk  naar binnen gaat. Daarom is dit dan ook een mooi punt om deze wandeling te beëindigen.

Gilde Utrecht organiseert in het kader van de tentoonstelling over Gerard van Honthorst in het Centraal Museum een wandeling over Utrechtse schilders in de 16^e en17^e eeuw.

Het was Cornelis Bloemaert, de vader van Abraham Bloemaert, die zich in 1575 vestigde in Utrecht aan de Oudekamp. Abraham Bloemaert geldt als de stamvader van de Utrechtse School; hij had een groot atelier met erg veel leerlingen. Eén van die leerlingen was Gerard van Honthorst, hij zorgde voor een doorbraak van het ‘caravaggisme’ in Nederland.

De wandeling gaat  langs woon- en werkplaatsen van schilders van de Utrechtse school zoals Gerard van Honthorst en Cornelis Poelenburgh. Er wordt stilgestaan bij één van de eerste ‘Teeckenscholen’ in ons land, opgericht  in 1612 door Paulus Moreelse en Abraham Bloemaert. Met deze wandeling willen we een beeld geven van wat zich in Utrecht afspeelde in de periode waarin deze schilders leefden.

De bouwstijl Amsterdamse School ontstond, hoe kan het ook anders, in Amsterdam, aan het begin van de vorige eeuw. Het is een ambachtelijke en expressieve bouwstijl met veel aandacht voor details en een uitgesproken vormentaal.

In Utrecht zien we vaak een eenvoudigere, soberdere variant, wel nog steeds met duidelijke kenmerken van deze stijl. Een aantal pareltjes van de Utrechtse Amsterdamse School zijn te vinden rond het Wilhelminapark en met name in de Schildersbuurt. De architectuurstijl en de achtergronden komen tijdens de wandeling uitgebreid aan bod.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

Onteigenen was te duur, dus werd Fort Blauwkapel om de kern van het gelijknamige dorp heen gebouwd. Het fort is onderdeel van de unieke Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Behalve naar het militaire erfgoed en het verleden van het mooie dorp, kijken we ook naar het hedendaagse hergebruik op het fort. Met woningbouw, bedrijfsruimten en een recreatief deel, heeft het voormalige defensieterrein een nieuwe invulling gekregen.

Start- en eindpunt is het pleintje voor de kerk.
De wandeling duurt 1,5 uur.

Foto: D.C. Goosen, HUA

Migratie is alle tijden; in Utrecht minstens zo oud als de stad zelf. In deze wandeling door het historische centrum van de Domstad bekijken we enkele plekken die herinneren aan nieuwkomers die zich vroeger hier gevestigd hebben. We maken kennis met migranten, groepen en individuen, die zich hier gevestigd hebben, en wat hun komst voor de ontwikkeling van Utrecht heeft betekend.

In de middeleeuwen kende Utrecht meer dan twintig kloosters. Dat verklaart waarom er in de oude binnenstad nog zoveel schilderachtige binnentuinen en hofjes te vinden zijn. Vaak verscholen en alleen bereikbaar via nauwe steegjes. Wie woonden er oorspronkelijk en wat deden ze zoal?

De oudkatholieke hoveniers van Pijlsweerd: zij voorzagen de Utrechtse stadsbevolking van gezond en voedzaam voedsel. Een verkeersdoorbraak doorkruiste echter vanaf 1940 hun tuinen. In naoorlogs optimisme kwam hier een wijk, traditioneel gebouwd maar met een moderne “leefwijkgedachte”. Een leefwijk voor de laagstbetaalde of werkeloze Utrechter moest echter later snel verdwijnen.

We wandelen door de wijk en zien verrassende doorkijkjes en symbolen van de (tuinbouw)functie van weleer!

Sinds mensenheugenis is Utrecht verbonden met religieus leven.

Zo heeft de Mariaplaats en haar directe omgeving een indrukwekkende “monumentendichtheid”  De  geschiedenis van Utrecht in een notedop

We komen langs de verdwenen Mariakerk, woningen van religieuzen, een ziekenhuis,  conservatorium, verborgen kerken en kroegen en nog veel meer

Na de wandeling kunt u de Gertrudiskathedraal , de zetel van de oudkatholieke aartsbisschop bekijken

De schaduw van de Tweede Wereldoorlog hangt nog altijd zwaar over de statige Maliebaan. Hier had de NSB haar hoofdkwartier, hier stond het huis van voorman Mussert. Maar er woonden ook verzetsstrijders en er was volop illegale activiteit. Zie de plekken met hun beladen verleden, hoor de verhalen.

Utrecht is in 2017 door Unesco tot City of Literature uitgeroepen als eerste Nederlandse stad en heeft een rijke literaire geschiedenis met een breed scala aan dichters en schrijvers die met hun werken de cultuur en geschiedenis hebben beïnvloed.

Tijdens deze wandeling word je meegenomen naar plekken waar schrijvers en dichters hebben gewoond, gewerkt en literaire verhalen en gedichten zich afspelen. Van de middeleeuwse Zuster Bertken tot de hedendaagse dichter Ingmar Heytze, de schrijver Ronald Giphart en nog meer interessante auteurs; ze komen allemaal aan bod!

Door de eeuwen heen heeft Utrecht zich kunnen beroemen op tal van onverschrokken, eigenzinnige vrouwen. Zoals 'burchtsloper' Trijn van Leemput, de rebelse Belle van Zuylen, ‘s lands eerste studente Anna Maria van Schurman en verzetsvrouw Truus van Lier.

Tijdens deze wandeling maak je nader kennis met de vrouwelijke 'fine fleur' van de Domstad.

Groen moet! En ze zijn her en der in Utrecht vinden, die vaak wat verborgen groene oasen om te recreëren, voedsel te verbouwen of de stad mee te verfraaien. Wandel mee vanaf de plek waar Utrechts oudste boom staat en ontdek het stedelijke groen waar je dat nooit zou verwachten.

Ondiep is een echte arbeiderswijk, ontstaan vanuit de stadsuitbreidingen begin 20e eeuw. De indeling van de buurt komt uit de koker van onder meer de bekende stedenbouwkundige H.P. Berlage. De wijk heeft inmiddels een grondige herstructurering ondergaan en veel huizen uit begin 20e eeuw zijn inmiddels gerenoveerd. 

De gids neemt je mee naar dit karakteristieke Utrechtse volkswijkje en vertelt je er alles over. 

In de middeleeuwen kende Utrecht meer dan twintig kloosters. Dat verklaart waarom er in de oude binnenstad nog zoveel schilderachtige binnentuinen en hofjes te vinden zijn. Vaak verscholen en alleen bereikbaar via nauwe steegjes. Wie woonden er oorspronkelijk en wat deden ze zoal?

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

De wandeling start op het Domplein en eindigt op de Tolsteegbrug. 

Woningen en flats in Amsterdamse Stijl, een neo-Romaanse koepelkerk en een oude school gebouwd in de geest van Berlage: welkom in de Schildersbuurt! 

Een buurt met een bijzonder verhaal.

Utrecht was in de Middeleeuwen een belangrijke plaats. In die tijd werd er voornamelijk in hout gebouwd, eigenlijk alleen kerken werden in steen gebouwd. Toen de kunst van het baksteen bakken herontdekt werd, begon de raad van de stad in de strijd tegen het brandgevaar steeds hogere eisen te stellen, zo werden al in de veertiende eeuw strodaken verboden.

In deze wandeling zullen we dan ook van alles tegenkomen, wat tussen de vijftiende en de negentiende eeuw gebouwd is, een grote diversiteit aan stijlen.

De wandeling duurt 1,5 uur en start op het Domplein (beeld Jan van Nassau) en eindigt op het Janskerkhof.

Karel V en de Utrechters

Hij regeerde over ‘het rijk waar de zon nooit onderging’, keizer Karel V. Inclusief de gewesten die de latere de Nederlandse Republiek zouden vormen. In Utrecht, dat hij in 1540 voor het eerst aandeed, liet hij duidelijk zijn sporen na. Het stadhuis, een dwangburcht, de bastions... Zelfs onze Utrechtse paus hebben we aan hem te danken. Hoe zit dat precies? En waarom is dat luxueuze hotel tussen het Geertebolwerk en de Springweg vernoemd naar deze heerser over het Heilige Rooms Rijk?

“Hetzelfde water stroomt nog door dezelfde sluis” schreef de dichter J.C. Bloem over een van de meeste geliefde plekken in de wijk Bemuurde Weerd. Hoe oud is die veelbezongen sluis precies? Hoe komt het naburige Zijdebalen aan zijn naam en waarom verkasten de vele pottenbakkers van de Bemuurde Weerd naar Lauwerecht? Wandel met Gildegids door middeleeuwse én wederopbouw-buurten. En laat je bijpraten over opzienbarende nieuwe ontwikkelingen in dit nog altijd springlevende stadsdeel, waar de vissen hun eigen deurbel hebben.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

Door de komst van Werkspoor in het begin van de 20^ste eeuw, veranderde de Utrechtse stadsweide in een bedrijventerrein. Werkspoor kende een naoorlogse bloeiperiode. Het liep terug in de jaren 70 en het bedrijf hield in 1983 op te bestaan. Waar werkte het personeel en waar woonde het? Dat laten we zien in de wandeling door het werkspoorkwartier en de aangrenzende wijk Elinkwijk.

Wat is er gebeurd met het gebied nadat Werkspoor verdwenen was? Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen en een aantal daarvan gaan we bekijken.

Na 1920 ging ook Utrecht aan de slag met het het principe van de ‘tuinwijk’. Waar de Vogelenbuurt  nog gebaseerd op oude infrastructuur, kreeg het nieuw te bouwen Tuinwijk een baanbrekend stratenplan. Wandel mee door twee ongelijksoortige buurwijken die één ding gemeen hebben: het boeiende verhaal dat erover te vertellen is.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

Utrecht was ooit een stad van kerken en kloosters. Restanten hiervan zijn nog altijd duidelijk aanwezig, ik noem alleen maar de Domkerk en -toren.

In die tijd waren er veel misstanden binnen de katholieke kerk. Veel hervormers, Luther bijvoorbeeld, hebben zich hiertegen verzet. Anderen waren het niet eens met de theologische uitgangspunten van de kerk.

Tijdens deze wandeling zullen we plaatsen zien die in deze geloofsstrijd een rol hebben gespeeld, en met verschillende kerkhervormers van beiderlei signatuur kennis maken.

Overal ter wereld zijn grachten, maar Utrecht is Uniek: er zijn werven en werfkelders. Vroeger werd daar gewerkt, maar nu moeten wij hard werken om dit erfgoed te behouden.

Deze wandeling is een ontdekkingstocht langs het meest eigene dat de stad Utrecht te bieden heeft.

Deze wandeling begint bij het oude stadhuis (stadhuisplein - Korte Minrebroederstraat) en eindigt bij 't Oude Pothuys aan de Oudegracht 279.   
De wandeling duurt 1,5 uur.   

Onopvallend maar verrassend! 

"Ik woon al mijn hele leven in Utrecht en ben hier vaak langs gelopen, maar dit heb ik nog nooit gezien". 
Deze zin horen wij als Gildegidsen zeer regelmatig tijdens onze rondleidingen. Want wat zijn er veel onopvallende maar bijzondere plekjes, monumentjes, tegels en andere bezienswaardigheden waar je normaal gesproken aan voorbij loopt; de stad zit er vol mee. 

De binnenstad van Utrecht kent opvallende hoogteverschillen, zo ongeveer tussen 2 en 6 meter boven NAP. Hoe zijn deze ontstaan?
De gids neemt u mee in de ontwikkeling van de waterlopen in Utrecht door de jaren heen.

Weet u waar het graf van Gerrit Rietveld, de beroemde Utrechtse meubelmaker en architect, te vinden is? Of dat van Agatha Snellen, die in de Zuylenstraat een bijzondere school runde? In deze wandeling hoort u over de geschiedenis en de bijzonderheden van de algemene begraafplaatsen Soestbergen en Kovelswade.

De wandeling start bij de ingang van Begraafplaats Soestbergen, Gansstraat en eindigt bij Begraafplaats Kovelswade aan de Koningsweg.

Begin 20^e eeuw werd de oude binnenstad van Utrecht verrijkt met tal van intrigerende gebouwen in verschillende stijlen. Met de Gildegids loop je langs beeldbepalende bouwwerken uit dit onstuimige tijdvak. Hoe Utrechts is al die Utrechtse architectuur?

Door de eeuwen heen heeft Utrecht zich kunnen beroemen op tal van onverschrokken, eigenzinnige vrouwen. Zoals 'burchtsloper' Trijn van Leemput, de rebelse Belle van Zuylen, ‘s lands eerste studente Anna Maria van Schurman en verzetsvrouw Truus van Lier.

Tijdens deze wandeling maak je nader kennis met de vrouwelijke 'fine fleur' van de Domstad.

De binnenstad van Utrecht telt 23 stadskastelen, de meeste daarvan aan de Oudegracht. Ze werden gebouwd tussen ongeveer 1175 en 1500 en zagen er vaak heel weerbaar uit. Sommigen zijn door verbouwingen niet meer als zodanig te herkennen, maar ze blijven interessant. Tijdens deze wandeling leer je om ze te herkennen in het straatbeeld

In Utrecht is veel industrieel erfgoed te vinden dat inmiddels een ander bestemming heeft. Zo heette Het Utrechts Archief ooit Paulus Abdij, later werd het Rechtbank en nu herbergt het het Court Hotel. Op onze fietstocht gaan we langs Utrechtse plekken als kerken, kloosters, fabrieken en zware industrie waar door durf en ondernemerszin, creativiteit en doorzettingsvermogen van alles moois tot stand kwam.

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.

De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.

De wandeling start op het Domplein en eindigt op de Tolsteegbrug. 

Jong zijn, mooi en dynamisch, dan tel je mee in de mensenwereld! Hoe anders is dat  in de bomenwereld. Oud, en gerimpeld zijn, dat geeft pas aanzien. Onze bomengids leidt je langs bomen van zo’n 30 soorten. Gaandeweg komen je zintuigen op scherp te staan: zie de bloeiende (vaak al vanaf april) ) meidoorn, ruik het zoete aroma van de lindeboom, laat je gehoor strelen door een ruisende populier.

Ontdek waarom sommige Utrechtse bomen zo worden gekoesterd, maar ook waarom de boom niet altijd onze beste vriend is.

De Maliebaan is ooit aangelegd voor het vermaak van de studenten in Utrecht. In de loop van de tijd is er echter veel veranderd en is zij geworden tot de statige weg die wij nu kennen, een weg met een zeer gevarieerd verleden.

Het hedendaagse Utrecht is rijk aan fantasievolle muurschilderingen, verspreid over zowel de binnenstad als andere wijken. Omdat er achter tal van schilderingen verrassende verhalen schuilgaan, selecteerden onze Gildegidsen 18 van deze parels in Utrecht noordoost-west. 

Deze nieuwe wandeling geeft je een rijkgeschakeerd beeld van de diverse onderwerpen en stijlen. Een feest voor oog en oor kortom, en wie weet put je er ook nog inspiratie uit voor je eigen buurt.