Op komst
Migranten in vroegere eeuwen
![]()
Migratie is een heet hangijzer geworden, en dan vooral de komst van mensen van ver en met andere achtergronden. Toch is de trek naar elders van alle tijden; in Utrecht minstens zo oud als de stad zelf. In deze wandeling door het historische centrum van de Domstad bekijken we enkele plekken die herinneren aan nieuwkomers die zich vroeger hier gevestigd hebben.
We maken kennis met enkele groepen en individuele migranten die zich hier gevestigd hebben, en wat hun komst voor
de ontwikkeling van Utrecht heeft betekend.
Start en eindpunt: Domplein, standbeeld Jan van Nassau.
Algemene stadswandeling: Van Domplein tot Tolsteegbrug

Utrecht was in de middeleeuwen een belangrijke stad. In het stratenpatroon van de binnenstad is nog veel van deze tijd terug te vinden.
De gids voert je mee langs verschillende overblijfselen uit die tijd. Als je Utrecht niet kent, is dit een mooie manier om de stad wat beter te leren kennen. Voor Utrechters is het een ideale gelegenheid om meer over de eigen stad te weten te komen.
De wandeling start op het Domplein en eindigt op de Tolsteegbrug.
Maliebaan tijdens de Tweede Wereldoorlog
Nieuwegracht, het chique zusje van de Oudegracht

Bij wandelingen door Utrecht denk je meestal niet direct aan de wat plechtstatige tegenhanger van de Oudegracht: de Nieuwegracht. Toch heeft juist die ook veel moois te bieden. De Nieuwegracht is het waard om goed bekeken te worden!
Tijdens deze wandeling volg je de loop van de Nieuwegracht van de Servaasbrug tot de Pausdam. De statige huizen, bijzondere werven en ook de prachtige bomen maken de Nieuwegracht tot een oase van rust ten opzichte van de Oudegracht.
Let op: deze wandeling start bij het standbeeld van Biru op de hoek van de Agnietenstraat en de Nieuwegracht. We eindigen aan de andere kant van het Nieuwegracht op de Pausdam.
Hoveniers in Oost
Op de vruchtbare oevers van de Kromme Rijn en de Minstroom was het goed tuinieren. Abstede was daarom eeuwenlang de groentetuin van de stad. Tuinders werden in onze stad hoveniers genoemd, afgeleid van ‘de hof’, een smalle, langgerekte moestuin achter het huis. Bekende hoveniersfamilies in Abstede waren Agterberg, Jongerius, Koot en van Zijl. Vanaf de 19de eeuw werden de hoveniers door de oprukkende industrie en woningbouw gedwongen te verkassen richting de Maarschalkerweerd.
Foto: Hovenier met oogst op weg naar de markt - Het Utrechts Archief
Fortenwandeling de Vier Lunetten
De jaren 1940-1945 in Utrecht

Maar er was ook een ander Utrecht: dat van de studenten die Joodse kinderen hielpen onderduiken, van de verzetsmensen, de illegale telefooncentrale, de ambtenaren die onderduikadressen aan bonkaarten hielpen… Tijdens deze wandeling krijg je ook dat tweede, nog altijd bewonderenswaardige Utrecht uitvoerig te zien.
Maliebaan tijdens de Tweede Wereldoorlog
Fietstocht rond fort de Bilt, Griftenstein en fort Voordorp - Nederland bezet en bevrijd!
Utrechtse schilders in de 16de en 17de eeuw

Gilde Utrecht organiseert in het kader van tentoonstelling over Gerard van Honthorst in het Centraal Museum een wandeling over Utrechtse schilders in de 16e en17e eeuw.
Het was Cornelis Bloemaert, de vader van Abraham Bloemaert, die zich in 1575 vestigde in Utrecht aan de Oudekamp. Abraham Bloemaert geldt als de stamvader van de Utrechtse School; hij had een groot atelier met erg veel leerlingen. Eén van die leerlingen was Gerard van Honthorst, hij zorgde voor een doorbraak van het ‘caravaggisme’ in Nederland.
De wandeling gaat langs woon- en werkplaatsen van schilders van de Utrechtse school zoals Gerard van Honthorst en Cornelis Poelenburgh. Er wordt stilgestaan bij één van de eerste ‘Teeckenscholen’ in ons land, opgericht in 1612 door Paulus Moreelse en Abraham Bloemaert. Met deze wandeling willen we een beeld geven van wat zich in Utrecht afspeelde in de periode waarin deze schilders leefden.
De schaduw van de Tweede Wereldoorlog hangt nog altijd zwaar over de statige Maliebaan. Hier had de NSB haar hoofdkwartier, hier stond het huis van voorman Mussert. Maar er woonden ook verzetsstrijders en er was volop illegale activiteit. Zie de plekken met hun beladen verleden, hoor de verhalen.
Met een Gildegids wandelt u langs de vier Lunetten. De forten aan de zuidkant van de stad Utrecht.
Zowel in mei 1940 als in mei 1945 waren hier spannende momenten voor Utrecht: we bezoeken het Fort de Bilt en het werk bij Griftenstein en fietsen door het front naar het Fort bij Voordorp.